De overeenkomst waarbij de ene partij (werknemer) zich verbindt, in dienst van de andere partij (werkgever), tegen beloning, gedurende een zekere tijd, arbeid te verrichten wordt als een arbeidsovereenkomst aangemerkt.
Kenmerken van een dienstbetrekking zijn:
• de werknemer verricht persoonlijke arbeid;
• de werkgever is verplicht loon te betalen; en
• tussen de werkgever en de werknemer bestaat een gezagsverhouding.

Gezagsverhouding
De gezagsverhouding is het belangrijkste maar ook het meest omstreden kenmerk. Van een gezagsverhouding is sprake als u bevoegd bent toezicht te houden op het door de werknemer te verrichten werk. Bovendien kunt u aanwijzingen en opdrachten geven met betrekking tot de door de werknemer uit te voeren werkzaamheden.

Wanneer er naar het civiele recht géén sprake is van een dienstbetrekking dan kan er voor de loonbelasting en sociale verzekeringen wél sprake zijn van een fictieve dienstbetrekking of van een overeenkomst tot het verrichten van enkele diensten. In die gevallen zult u loonheffing en premies sociale verzekeringen moeten inhouden.

Soms is er geen sprake van een dienstbetrekking maar wordt de arbeidsverhouding vrijwillig als zodanig aangemerkt. Dit is het geval als de werkzaamheden worden uitgevoerd door een freelancer die met u heeft gekozen voor de opting in-regeling.

Fictieve dienstbetrekking
Van een fictieve dienstbetrekking is sprake als op grond van wettelijke bepalingen een arbeidsverhouding, anders dan een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke dienstbetrekking, als een dienstbetrekking is aangewezen.
Voor de volgende personen wordt een fictieve dienstbetrekking aangenomen:
• aannemers van werk en daarmee gelijkgestelden;
• thuiswerkers;
• tussenpersonen;
• uitzendkrachten;
• leerlingen en stagiaires;
• meewerkende kinderen;
• commissarissen;
• bestuurders van werknemerscoöperaties;
• artiesten;
• beroepssporters;
• de werknemer/aanmerkelijk belanghouder;
• de persoon die loon geniet van een Nederlands overheidslichaam uit een dienstbetrekking tot een niet-inhoudingsplichtige;
• de voormalige uitkeringsgerechtigde die loon geniet in de vorm van premies vanwege werkaanvaarding.

Ingeval de werkzaamheden worden uitgevoerd door een zelfstandig ondernemer, dan kan er geen sprake zijn van een fictieve dienstbetrekking.
Voor een directeur/grootaandeelhouder geldt, in het algemeen, geen verzekeringsplicht. Een commissaris is evenmin verzekerd voor de werknemersverzekeringen.

Als er sprake is van een fictieve dienstbetrekking dan bent u overigens niet altijd de inhoudingsplichtige.

Opting in
Voor het toepassen van het loonbelastingsysteem spreekt u met de freelancer af, dat u loonheffing inhoudt op de arbeidsbeloning.
Als het loonbelastingsysteem wordt toegepast, dan worden de inkomsten als 'inkomsten uit dienstbetrekking' belast in box 1.

Per opdracht zijn de volgende regels van toepassing.
• De opdrachtgever en freelancer sturen aan de Belastingdienst een gezamenlijke verklaring waarin staat dat zij hebben gekozen voor de opting-in-regeling. Deze verklaring wordt verstuurd vóórdat de werkzaamheden zijn aangevangen.
• De opdrachtgever mag bepaalde kosten onbelast, zoals gebruikelijk bij een dienstverband, vergoeden.
• De opdrachtgever hoeft geen premie werknemersverzekeringen af te dragen.
• Na afloop van het kalenderjaar verstrekt de opdrachtgever een jaaropgaaf aan de freelancer waarop is vermeld hoe hoog de bruto arbeidsbeloning was en hoeveel loonheffing daarop is ingehouden.

De voorgedrukte verklaring kunt u ophalen bij:
www.belastingdienst.nl/ccs

Meer informatie
• BelastingTelefoon voor ondernemers 0800-0443 (ma-do van 8.00 tot 22.00 bereikbaar)
• Brochures via de bestellijn van de Belastingdienst 0800-0043 (altijd bereikbaar)

Internet
www.belastingdienst.nl
www.kvk.nl
www.uwv.nl